Бензин, дизель түлшний зах зээл: өрхүүдийн жилийн зарцуулалт 1.6 их наяд ₮
Монголын өрхүүд бензин, дизель түлшинд жилд нийт 1.6 их наяд төгрөг зарцуулж байна. Нийт өрхийн 67.4% нь шатахуун худалдан авч байгаа бөгөөд энэ бүтээгдэхүүний зах зээл сүүлийн 16 жилд бодит хэмжээгээрээ зургаа дахин өсжээ.
Монголын өрхүүд бензин, дизель түлшинд жилд нийт 1.6 их наяд ₮ зарцуулж байна. Энэ нь Үндэсний статистикийн хорооны (ҮСХ) 2025 оны Өрхийн нийгэм, эдийн засгийн судалгааны (ӨНЭЗС) дүн юм.
Нийт өрхийн 67.4% буюу 681 802 өрх шатахуун худалдан авч байна. Худалдан авагч өрх жилд дунджаар 2 326 207 ₮ төлж байгаа бөгөөд сарын зарцуулалтаар бодвол 193 851 ₮ болж байна.
Зах зээлийн хэмжээ
Шатахуун нь өрхийн нийт зарцуулалтын 4.8%-ийг эзэлж байна. Гурван өрх тутмын хоёр нь шатахуун худалдан авч байгаа тул энэ бүтээгдэхүүний хэрэглэгчийн хүрээ өргөн.
Нийт зарцуулалтын 53% нь Улаанбаатар хотод төвлөрч байна. Нийслэл хотын өрхүүд нийт зах зээлийн тал илүү хэсгийг бүрдүүлж байгаа нь тээврийн хэрэгслийн тоо, өдөр тутмын зорчилтын хэрэгцээтэй холбоотой байж болох юм.
Хот ба хөдөө
Хөдөөгийн өрхийн 69.3% нь шатахуун худалдан авч байгаа бол хотод энэ үзүүлэлт 66.6% байна. Харин худалдан авагч өрхийн зарцуулалтаар хот илүү өндөр байна.
| Үзүүлэлт | Хот | Хөдөө |
|---|---|---|
| Худалдан авагч өрхийн эзлэх хувь | 66.6% | 69.3% |
| Худалдан авагч өрхийн жилийн зардал | 2 427 771 ₮ | 2 112 959 ₮ |
Хотын өрхүүд жилд 2 427 771 ₮ зарцуулж байхад хөдөөгийнх 2 112 959 ₮ зарцуулж байна. Энэ зөрүү нь хотын өрхүүд илүү олон км зорчиж, илүү их шатахуун хэрэглэж байгаатай холбоотой байж болох юм.
2009–2025 оны хандлага
Инфляцын нөлөөг арилгаж 2025 оны үнээр тооцоход зах зээл 2009 онд 261.6 тэрбум ₮ байснаас 2025 онд 1.6 их наяд ₮-д хүрсэн. Энэ хугацаанд жилийн дундаж өсөлт 11.9% байв.
2020–2025 онд өсөлт улам хурдасч, жилийн дундаж 16.4%-д хүрсэн. Үүнтэй зэрэгцээд худалдан авагч өрхийн эзлэх хувь 2009 оны 32.4%-аас 2025 онд 67.4% болж өссөн.
Бизнест ямар утгатай вэ
Шатахууны жижиглэнгийн бизнес эрхлэгчдэд дараах зүйлс ач холбогдолтой:
- Өрхийн гуравны хоёр нь аль хэдийн худалдан авагч болсон тул шинэ хэрэглэгч олохоос илүү одоогийн хэрэглэгчийн үнэнч байдлыг нэмэгдүүлэх нь илүү үр дүнтэй. Картын хөтөлбөр, нэмэлт үйлчилгээ (машин угаалга, дэлгүүр) зэргийг хослуулж болно.
- Хөдөөгийн өрхийн хамрагдалт хотоос өндөр байгаа нь орон нутагт шатахууны цэгийн эрэлт хэвээр байгааг харуулж байна. Аймгийн төв, сумын бүсэд түгээлтийн сүлжээгээ бэхжүүлэх боломжтой.
- Зах зээл бодит хэмжээгээрээ сүүлийн таван жилд жилд 16.4%-иар өссөн. Бизнес төлөвлөгөө, зээлийн хүсэлтэд энэ өсөлтийг албан ёсны эх сурвалжаар нотлох боломжтой.
Дэлгэрэнгүй
Аймаг, орлогын 5 бүлэг, орон сууцны төрлөөр задалсан тоо, нийлүүлэгч аж ахуйн нэгж, импорт, үнийн өөрчлөлтийн мэдээллийг «Бензин, дизель түлш» — зах зээлийн судалгаа хэсгээс харна уу.
Эх сурвалж: Үндэсний статистикийн хороо, Өрхийн нийгэм, эдийн засгийн судалгаа (ӨНЭЗС) 2025 (7 859 өрх), 2009–2024 оны ӨНЭЗС. Зах зээлийн хэмжээг өрхийн худалдан авалтаар тооцсон бөгөөд өөрийн аж ахуйгаас хэрэглэсэн болон байгууллагын худалдан авалтыг тооцоонд оруулаагүй. Тооцоог Onoshilgoo.mn хийв.